Groot plase nie alfa en omega vir ontwikkeling

08 January 2019 | Landbou
Dr. Kobus Laubscher - Die nuwe jaar en sosiale media is nuwe bedmaats – die baie pittige en baie waar aanhalings oor hoe 'n nuwe jaar aangepak moet word, is wyd en deeglik gekommunikeer.

In die ou dae sou 'n mens gesê het die lyne het gegons.

Baie is op die spel wat landbou se staanplek binne enige land se ekonomie betref. Die grondkwessie, dreigende en herhalende droogtes, pryse wat bokspring en nog baie ander faktore maak beplanning moeilik omdat dit onsekerheid skep wat buite die beheer van die boer is en bly.

Hierdie is dinge wat 'n tang en draad nie kan regmaak nie, maar soos telkens die geval is, is daar ingespring om te plant met die koms van die reën. Dít ten spyte van waarskuwings dat dit dalk verby die optimum planttyd kan wees.

Pryse van veral grane verdiskonteer die paniek van kopers in reaksie op voorspellings van tekorte aan mielies later in die jaar. Verstadigde kosinflasie sal bepaald nou anders neig, want dit is duidelik dat hierdie jaar 'n ekstra drag uitdagings gaan hê.

Ten spyte van dié onstabiliteite, bly landbou steeds een van die beste ontwikkelingsvoertuie om 'n pap ekonomie te help stimuleer. Die jongste navorsing toon 'n sterk groei in toegevoegde waarde in die vorm van eetklaardisse en swakker groei wat stapelvoedsel betref.

Dié tendens is hoofsaaklik toe te skryf aan meer diskresionêre inkomste in die groeiende middel­inkomsteklas van die bevolking

– meer word bestee aan disse wat soos huiskos lyk en proe ná dit 'n draai in die mikrogolfoond gemaak het.

Dit is so dat die boer se aandeel aan so 'n dis weliswaar daal, maar aangesien meer basiese produkte benodig word, is daar groei tot by die plaashek.

Sou die dienste wat toegevoeg word skerp stygings ervaar as gevolg van byvoorbeeld hoër brandstofpryse, word darem nie alles daarvan afgewentel tot by die plaashek nie. Die feit is dat die jongste navorsing toon die menslike verbruik van mieliemeel het die afgelope jaar met net 1% toegeneem terwyl die prys daarvan met 22% gedaal het. Dit dui op betekenisvolle struktuurveranderings aan die vraagkant.

Meer kos sal daardeur blywend benodig word en produktiwiteit op plaasvlak sal onder druk bly.

MEDIUMGROOTTE PLASE

Netwerk24 se onlangse berig oor die belangrike rol van mediumgrootte plase, is noemenswaardig. Volgens die aangehaalde navorsers het die groei in mediumgrootte plase – tussen 5 en 50 hektaar – 'n nuwe dimensie tot ontwikkeling gebring.

As gevolg van beperkte grond vir landbou in lande soos Kenia, Rwanda, Ethiopië en Malawi is tot 80% van die plase nou kleiner as 1 hektaar met ooglopende beperkings wat groei en ontwikkeling betref. Dit bly ten beste ­bestaansboerderye. Daarenteen het plase van medium grootte tot 40% van bemarkbare plaasprodukte in Zambië en Tanzanië bygedra.

Boere wat mediumgrootte plase bedryf, het 'n diverse agtergrond. Baie is stadsbewoners wat met inkomste uit diverse bronne in landbou belê om sodoende gevolg te gee aan nuwe ontwikkeling.

Hulle is deeltydse boere vir wie die inkomste uit hulle mediumgrootte plase aanvullend is. Die interessante is dat waar sulke plase ontwikkel word, dit nie net die landelike ekonomie stimuleer nie, maar ook opheffend is ten opsigte van die bestaansboere.

Mediumgrootte plase benodig infrastruktuur vir die werking van waardekettings wat ontstaan, en die bestaansboere kry so toegang tot nuwe markte en ander insette.

Dit gee kontantinspuitings met selfs werkgeleenthede vir bestaansboere. As sodanig skep dit dus 'n nuwe ontwikkelingspad vir landboutoetreders, want mediumgrootte plase kan groter word, omdat beleggingskapitaal nie net die plaas as bron het nie.

Mediumgrootte plase se bydrae tot landbouproduksie suid van die Sahara het na wat berig word, tussen 2000 en 2015 met 4,6% per jaar gegroei.

Hierdie siening is ietwat teenstrydig met wat tans opgedis word as die regte ontwikkelingstrategie vir opkomende boere.

Die mandjie uitdagings en ­risiko's is eenvoudig te groot om opkomende boere te voorsien van kapitaal soos 'n plaas en implemente, maar sonder voorligting en genoeg bedryfskapitaal en om te dink nou kan geboer word. Ontwikkeling neem langer en die interessante is dat die tegnologie al lankal gerat is daarvoor.

Soos die bekende sanger Jo Black kennelik sing oor hoop: Daar ís hoop, maar dit kom in klein stukkies soos reën.

Voorspoed vir die nuwe jaar!

Soortgelyk

 

Geingob vergader met Nanso oor studiegeld

5 ure gelede | Onderwys

Me. Ester Simon, president van die Namibiese Nasionale Studenteorganisasie (Nanso), het pas bevestig die organisasie vergader vandag by Staatshuis met pres. Hage Geingob...

Mexikaanse sakeman wil Erindi koop

7 ure gelede | Omgewing

Die internasionale entrepreneur, filantroop en president van die konsortium BAL-groep, mnr. Alberto Baillères, 'n gerespekteerde Mexikaanse sakeleier, is besig om die kooptransaksie met Erindi...

Katrina hoor Maandag 8 Julie

8 ure gelede | Howe

Denver Kisting – Regter Christie Liebenberg het vandag gesê hy sal nie later nie as 8 Julie uitspraak lewer in die verhoor van me. Katrina...

Theo Diergaardt voor vir beweerde bedrog

9 ure gelede | Misdaad

Denver Kisting – Die beheeraanklaer van die landdroshof in Windhoek, mnr. Hans Thourob, het bevestig mnr. Theo Diergaardt, oudminister van grondhervorming, is gister inhegtenis geneem.Volgens...

Windhoek se waterverbruik in die rooi

9 ure gelede | Omgewing

Die Windhoekse munisipaliteit sê oor die afgelope week het Windhoekers 7% meer water gebruik as wat huidige teikens vir waterbesparing toelaat. Die weeklikse teiken is...

Dit moes lankal gebeur het, sê Kanime.

10 ure gelede | Plaaslik

Denver Kisting – Oomblikke nadat hy gisteraand heraangestel is, het mnr. Abraham Kanime aan Republikein gesê dit moes lankal gebeur het.Die Windhoekse stadsraad het gisteraand...

Raad sit oor polisiehoof

20 ure gelede | Regering

Denver Kisting – Die Windhoekse stadsraad (CoW) sou gisteraand vir mnr. Abraham Kanime as hoof van die stadspolisie heraangestel het.Kanime is in Maart verlede jaar...

Windhoek droogste in 90 jaar

20 ure gelede | Weer

Ronelle Rademeyer - Die 2018-’19-reënseisoen sal vir die oorgrote deel van die land in die geskiedenisboeke opgeteken staan as van die droogste in menseheugenis.Die statistiek...

Katrina se lot gou bepaal

20 ure gelede | Howe

Denver Kisting – Onder gewone omstandighede is die staat se verantwoordelikheid om skuld bo redelike twyfel te bewys.In die geval van die oudgoewerneur van die...