Duskant drie dekades met die 'Rooi Taal'

01 February 2019 | Rubrieke
Oor ons land se Namlish word tans gekgeskeer, maar oor vordering met vaardighede in die ampstaal moet daar ook ernstige kommer wees.

In 2018 was voltydse graad 10-leerlinge se nasionale gemiddeld in Engels tweede taal 48,6%, of dan 'n hoë E-simbool. Skaflik? Maar let wel – dit is tweede taal.

Graad 12's op gewone vlak se gemiddeld vir Engels tweede taal was 35%. 'n F.

Iewers is die gaping te groot en is daar, 'n jaar voor Namibië sy 30ste vryheidsverjaardag sal vier, 'n hele klomp skroewe met die Engels los.

Eksamendata wys Erongo, Hardap, ||Kharas, Khomas, Otjozondjupa, Zambezi en selfs Omaheke vaar beter met die Ingils. In graad 12 is die verskille tussen streekgemiddeldes skrikwekkend – teenoor B- en C-simbole vir streke staan daar langs byvoorbeeld die name van Ohangwena 14,5% (ongegradeerd), Kavango-Wes 16,9% (ditto) en Omusati 20,6% ('n G-simbool) aangeteken. Eina!

Hopelik was daar 'n fout in die syfers?

G'n wonder nie onder meer dr. Tjama Tjivikua van Nust het 'n ernstige beklemming om die tersiêre hart.

Namibië sukkel duidelik sy as af om op die rooi perd se rug te kom.

Die ander dag skryf die polisie in 'n nuusvrystelling oor 'n rooftog “two man of optimum height came from the west direction”. Onlangs lees die uwe ook in 'n ampskrywe ons grense is “boarders” . . .

Maar kom ons vat nie gat nie. In ons eie taal maak ons ook maar foute en nuusverklarings en TV-taal is al baie beter as 'n dekade of twee gelede.

Oefening is maar, soos met als, van kardinale belang. Op my liewe moeder was ek baie trots hier ná 1990. As staatsamptenaar was haar Ingils maar krom, maar sy het hom gepraat!

Belangrik: Hierdie is geen betoog dat Afrikaans die ampstaal moet wees nie. Engels was eintlik die enigste keuse en was op 'n manier vir almal 'n groot gelykmaker?

In 2014 het prof. Joseph Diescho in 'n betoog ten gunste van 'n Afrika-ampstaal vir die land gewonder of Otjiherero nie gepas sal wees nie weens die aantal sprekers . . . Langs so 'n gespreksvuurtjie wil Dapperrerige Daniëltjie beslis nie inskuif nie. En hy wonder hoe die res van ons se gemiddeldes sou gelyk het.

Suid van die Gariep is finansminister Tito Mboweni in die pekel by kamerade omdat hy getwiet het Suid-Afrika sal nog spyt wees oor die afskaffing van Afrikaans as voertaal by die Universiteit van Pretoria. Die ANC het leiers daarná gewaarsku om nie uit verskillende monde te praat en die publiek en volgelinge te verwar nie. Klink bekend? Al gaan dit in ons politiek in dié verband oor ander sake.

In ander onlangse nuus oor Afrikaans blom die taal glo opnuut in Patagonië in Argentinië. So, ons hoef allermins te vrees ons taal gaan hier verdwyn – hoewel daar kommer moet wees oor die steeds kleiner getal graad 12-leerlinge wat Afrikaans as eerste taal neem. In 2018 was dié groepie 169 skoliere op hoërvlak teenoor 469 in 2001. 'n Afname van 64%.

Op gewone vlak was daar in Afrikaans eerste taal verlede jaar 227 kandidate. Beide groepe is gesamentlik dus kleiner as 2001 se hoërvlakgroep.

Of daar werklik in Namibië en Suid-Afrika in nie-Afrikaanse kringe verskillende opvattings en gevoelens oor die taal heers, is 'n aanname wat dalk ook prakties met navorsing getoets kan word.

Teenoor die depolitisering van Afrikaans staan ongelukkig ook diegene wat die taal met verskeie agendas opnuut verpolitiseer.

Vir hulle moet mens immer katvoet wees.

Soortgelyk

 

Chasing your dream

9 ure gelede | Mense

Ester Kamati Aina Johannes completed her matric at Windhoek High School in 2015 and is currently pursuing her studies in marketing management at the International...

Kinderverkragter: ‘Ek is skuldig’

9 ure gelede | Howe

Francoise Steynberg - Die 50-jarige Jeremia van Wyk het gister skuldig gepleit op die verkragting en ontvoering van ’n vyfjarige meisie. Pas nadat Van Wyk gisteroggend van...

/Khomani wil verskeie Khomas-plase onteien

9 ure gelede | Politiek

Catherine Sasman - Die /Khomani-gemeenskap eis nie net die onteiening van plekke soos Dordabis, Aub en Omitara omdat dit aan hul voorvaders behoort het nie,...

Windhoekers kniediep in die skuld

9 ure gelede | Regering

Denver Kisting – Die Windhoekse stadsraad (CoW) het gister by monde van sy woordvoerder, mnr. Harold Akwenye, bevestig hul debiteure skuld hulle bykans N$900 miljoen...

Weer vir 6 Augustus 2019

9 ure gelede | Weer

BINNELAND: Gedeeltelik bewolk en baie warm in die Noordooste. Elders sal dit sonnig en baie warm wees, maar matig tot warm in die Suide. Dit...

Maltas Club reaches out

9 ure gelede | Onderwys

Ester KamatiIn conjunction with First National Bank (FNB) Namibia, the University Centre for Studies in Namibia (Tucsin) and Dinapama Manufacturing and Supplies, the Maltas Club...

Making science easier

9 ure gelede | Onderwys

Justicia Shipena B2Gold Namibia, in collaboration with the education ministry, officially launched the flagship Little Shop of Physics (LSOP) teacher programme on 2 August...

Embracing differences

9 ure gelede |

Justicia Shipena As a way of bringing together and uniting the different cultural groups within the International University of Management (IUM) community,...

Peer-to-peer conversations

9 ure gelede | Skole

Ndakondja Uusiku Motivations will host the first-ever Purposeful Camp for teenagers aged between 15 and 19 from 28 November to 4 December 2019 at the...