Boere se geld vloei uit SA weens onsekerheid

‘Jy dink aan jou kinders’

21 December 2018 | Landbou
Cheréne Pienaar – Miljarde rande landboukapitaal gaan nou landuit omdat boere weens toenemende onsekerheid oorsee wil belê.

Dít is een van die kommerwekkende bevindings uit Johan Willemse, landbou-ekonoom, se ontledings.

“Landbou(produksie) daal reeds die laaste paar jaar weens die uitwerking van die droogte.”

Die wysiging van art. 25 van die Grondwet skep bykomende onsekerheid, wat daartoe gelei het dat landbou-ondernemings en boere nuwe investeringsplanne eers op die lange baan geskuif het, sê hy.

Boere wil nie onnodige geld bestee nie en probeer om eerder geld buite die landbou op te gaar.

“Dié wat kan!” voeg Willemse by.

Hulle oorweeg Namibië, Rusland en Suid-Amerikaanse lande soos Brasilië.

“Boere wil boer, hulle wil nie hul plase verkoop en hardewarewinkels bedryf nie!”

Alwyn Marx, ’n veeboer van Burgersdorp in die Oos-Kaap, belê reeds in die buiteland.

“Jy dink maar aan jou kinders. Ek is ’n sewendegeslag-boer en sit alles terug in die grond, daar is nie regtig beleggings nie.”

Hy sê logiese denke noop hom om dit wat hy wel het nie meer plaaslik te belê nie.

“Ek gaan minder intensief wees en probeer om nie ’n te groot ding aan te pak nie.”

Hy wou vroeër ’n fabriek oopmaak wat voerpille vervaardig, maar weet nie meer of dit ’n goeie idee is nie.

’n Vriend van Zimbabwe het hom aangeraai om sy rande in Amerikaanse dollar om te skakel.

“Dit is Zimbabwiërs wat dit vroegtydig begin doen het wat dit gemaak het.”

Maar, sê hy, hy sal nie sommer ophou boer in sy tuisland nie en sal “die laaste een wees wat loop”.

Hy het die gedagte om te emigreer aan al sy werkers genoem.

“Dan sê hulle: Jô! Waarheen sal ons gaan? Ons kom saam met jou.”

Hy sê die regering weet nie waarmee hulle speel nie.

“As jy mooi daaroor dink, moet hulle ons eintlik oppas.”

In plaas daarvan om geld van ander lande vir Eskom te kry, moet die regering uitvoermarkte vir boere soek sodat die land buitelandse valuta kan verdien en meer mense in diens kan neem.”

Ikageng Maluleke, ’n junior ekonoom by Graan SA, sê dit is te vroeg om te sê boere gaan weens die onsekerheid nie dié seisoen plant nie, soos wat vroeër in Rapport berig is.

“Dit is nou baie droog en in die westelike deel van die land kon nog nie geplant word nie. Somergraan (mielies, sojabone en sonneblomme) kan nog tot einde Desember en selfs vroeg in Januarie geplant word.”

Grondonteiening sonder vergoeding kan die finale nekslag wees omdat dit nie ekonomiese groei en eienaarskap van private eiendom bewerkstellig nie.

“Laer grondpryse sal die sekuriteitsbasis (kollateraal) vir die banke verminder en boere sal nie toegang tot finansies vir gewasse kry nie, of slegs gedeeltelik,” sê Maluleke,

Laer voedselproduksie kan tot tekorte lei, wat invoer en verhoogde voedselpryse tot gevolg sal hê, sê sy.

Wat grondpryse betref, het dit reeds in sekere streke gedaal.

“Maar dit het te doen met droogtes se invloed en bedrywe soos die wildbedryf, wat nou op ’n laagtepunt is. Dit geld ook suiwel- en saaiplase in veral die somergraangebiede.” – Netwerk24

Soortgelyk

 

Uis-aanvaller Charles Namiseb kry 63 jaar

2 ure gelede | Howe

Die eens voortvlugtende Charles Namiseb, wat saam met ‘n makker tereg gestaan het vir die gewelddadige gewapende rooftog op ’n bejaarde egpaar van Uis op...

Padgebruik al duurder

8 ure gelede | Vervoer

Die Padfondsadministrasie (RFA) het ’n 4,3%-verhoging op padgebruik aangekondig, wat van 1 Mei af geld. Dit beteken tariewe by grensposte verhoog, asook tariewe op voertuie...

Padgebruik al duurder

8 ure gelede | Vervoer

Die Padfondsadministrasie (RFA) het ’n 4,3%-verhoging op padgebruik aangekondig, wat van 1 Mei af geld. Dit beteken tariewe by grensposte verhoog, asook tariewe op voertuie...

Gesondheid: Advertensie vals

9 ure gelede | Gesondheid

Die ministerie van gesondheid en maatskaplike dienste (MoHSS) sê 'n inligting wat op sosiale media sirkuleer oor opleidingsgeleenthede by die ministerie is vals. Die vals...

'n Seder val in Swapo

19 ure gelede | Mense

Ronelle Rademeyer - Huldeblyke stroom sedert vroeg gisteroggend in die sosiale media in nadat dit bekend geword het Namibië se voormalige vise­president (2015 – 2018)...

Duitsland gee ou kruis terug

19 ure gelede | Plaaslik

Ronelle Rademeyer - Een van die belangrikste artefakte uit die glorieryke ontdekkersera van die Portugese seevaarders sal in Augustus deur die Duitse museum vir geskiedenis...

Weer vir 20 Mei 2019

19 ure gelede | Weer

WEERWAAK: Koue en winderige toestande word in die Suide verwag. Die nodige voor­sorgmaatreëls moet getref word. BINNELAND: Gedeeltelik bewolk en warm tot baie warm in...

Namport dank 86 werkers af

19 ure gelede | Plaaslik

Die Namibiese haweowerheid, Namport, het Vrydag aangekondig 86 werkers by die vraghouerterminaal by die Walvisbaaise hawe wat in Augustus aan 'n onwettige staking deelgeneem het,...

Speaker dring aan jeug moet by kiesproses betrek word

19 ure gelede | Politiek

Denver Kisting - Die speaker van die Nasio­nale Vergadering (NV), prof. Peter Katjavivi, sê die jeug moet by die verkiesings­proses betrek word.Die uitvoerende hoof van...