30 August 2018 | Energie

Skrap steenkoolplan uit IRP, eis organisasies

Goedkoper opsies beskikbaar

Elise Tempelhoff – Jeff Radebe, minister van energie, moet die geïntegreerde hulpbronplan (IRP) wysig wat hy Maandag bekend gestel het, anders gaan hulle hof toe.

So het ’n koalisie van burgerregte-organisasies Dinsdag geëis. Die organisasies dring daarop aan dat die plan om sowat 1 000 MW elektrisiteit deur middel van steenkool op te wek, geskrap word.

Greenpeace, die Sentrum vir Omgewingsregte (CER), Earthlife Africa en groundWork, het in ’n verklaring gesê die bykomende steenkool gaan Suid-Afrikaners tot R20 miljard meer kos.

As die departement van energie regtig vir Suid-Afrikaners omgegee het en na die raad van burgerregte-organisasies geluister het, sou dié plan geen steenkool bevat het nie.

“Om twee nuwe steenkoolkragstasies by die bestaande ou kragstasies te voeg gaan vernietigend wees vir die land se waterbronne, luggehalte, klimaatsverandering en menslike gesondheid,” lui die verklaring.

Die organisasies, wat almal by die veldtog Live After Coal betrokke is, sê met die plan is die departement van energie nou in konflik met die Grondwet omdat daar veiliger, skoner en goedkoper alternatiewe beskikbaar is.

“Ons gee erkenning aan die bykomende klem wat geplaas word op hernieubare bronne in die IRP. Ons dring egter daarop aan dat die minister die IRP wysig, anders gaan ons hof toe,” het Melita Steele van Greenpeace gewaarsku.

Robyn Hugo, hoof van die CER se program vir besoedeling en klimaatsverandering, het gesê die aangepaste IRP neem nie die geëksternaliseerde koste van steenkool in ag nie.

“Steenkool is oudmodies en dit maak staat op vuil tegnologie. Die omgewings- en gesondheidskoste van steenkool is nie in die IRP in berekening gebring nie.

“Byna 90% van Suid-Afrika se energiemengsel bestaan tans uit steenkool – ondanks die feit dat baie van die kragstasies nie aan standaarde voldoen nie.”

Sy het daarop gewys dat dié ou steenkoolkragstasies ’n geweldige nadelige impak op mense se gesondheid het.

Hugo het verwys na ’n verslag wat in 2016 deur die Britse gesondheidskundige dr. Mike Holland opgestel is oor die impak van Eskom se steenkoolkragstasies op mense se gesondheid. Hy het bevind die uitlaatgasse van die kragstasies laat elke jaar 2 200 Suid-Afrikaners sterf. Duisende mense ly aan brongitis en asma.

Hy het bevind hospitaalopnames en die verlies aan werkdae kos die Suid-Afrikaanse ekonomie R33 miljard per jaar.

Steele het gesê bykomend hiertoe is die steenkoolkragstasies dorstig en die koste verbonde aan die rehabilitasie van steenkoolmyne beloop miljarde.

“Ons sal al hierdie aspekte in ons kommentaar aan Radebe oor die IRP noem.

“Almal in Suid-Afrika, gewone mense, steenkoolmynwerkers en werkloses, moet deel vorm van ’n proses om oor te skakel na ’n regverdige en skoon energiebestel.”

· Die koalisie is op die oorlogspad oor die Thabametsi-kragstasie (557 MW) by Lepalale en die Khanyisa-kragstasie (306 MW) by eMahlaleni (Witbank) waarvoor die IRP voorsiening maak.

· Aktiviste van Greenpeace Afrika het Dinsdagoggend teen die kabels van die Nelson Mandela-brug opgeklouter om die boodskap dat steenkool mense doodmaak “duidelik” aan Jeff Radebe, minister van energie oor te dra, toe die Suid-Afrikaanse Polisie (SAPD) hul banier afgeruk en “beskadig” het.

Mbong Akiy, woordvoerder van Greenpeace Afrika, het gesê die polisie het die banier afgeruk en dit is in twee geskeur.

“Ons dink dit was ‘n oorreaksie. Ons het dit vir alle Suid-Afrikaners gedoen. Steenkool maak mense dood en dit vernietig Suid-Afrika se waterbronne.”

Die aktiviste het tot 12:00 teen die kabels gehang, maar toe die banier afgeruk is, het hulle afgeklim.

Wayne Minnaar, hoof van die Johannesburgse metropolisie, het gesê die brug is ’n rukkie gesluit omdat gevrees is die aktiviste “val op die verbygaande motors”. – Netwerk24