02 August 2018 | Maatskaplik

Oorwinning vir Dukwe-vlugtelinge

'Omstandighede verander egter nie'

Catherine Sasman



Botswana se hoërhof het verlede Woensdag beslis dat 'n stokkie gesteek word voor die uitlewe­ring van sowat 709 “Capriviese vlugtelinge” aan Namibië of aan die “Caprivi-strook”. Dít “tot die redes waarom hulle van Namibië moet vlug, nie meer bestaan nie”.

Die hof het ook gelas dat mnr. Felix Kakula en ander verwyder word van die Francistown-sentrum vir onwettige immigrante en na die Dukwe-­vlugtelingekamp moet terugkeer.

Regter Nthomwisa Nthomwisa het dié bevinding in die suidoostelike dorpie in Botswana gemaak, hangende 'n aansoek om hersiening wat die Caprivi-vlugtelinge na verwagting sal bring.

Dít kom ná die regering van Bo­tswana die vlugtelinge tot 11 Julie tyd gegee het om Botswana vrywillig te verlaat óf om onder dwang na Namibië terug te keer.

Die regering het hom op die opheffingsklousule van die Verenigde Nasies (VN) se Vlugtelingekonvensie van 1951 beroep, waarvolgens dié groep van hul vlugtelingstatus ontneem kan word en as onwettige immigrante beskou kan word.

NamRights se uitvoerende direkteur, mnr. Phil ya Nangoloh, het dié beslissing vandeesweek geprys.

“Ons loof die Botswana-regbank se politieke onafhanklikheid wat omstrede kwessies betref, soos dié wat verband hou met menseregte wat onder openbare internasionale reg val. Dieselfde kan beswaarlik van ons eie regbank gesê word – ten spyte van ons demokratiese grondwet,” het hy gesê.

NamRights, Botswana se Raad van Kerke en hul Sentrum vir Menseregte het ondersteunende verklarings aan die hoërhof voorgelê waarin hulle sê die politieke omstandighede in die Zambezistreek “het in wese nie verander” sodat die vlugtelinge teruggestuur kan word nie.

Volgens NamRights se voorlegging sal die vlugtelinge steeds vervolg word wanneer hulle na Namibië ­terugkeer omdat diegene wat sedert 1999 ­teruggestuur is op meer as 270 klagte vervolg is wat met die beweerde Caprivi-afstigtingsbeweging verband hou.

NamRights het gesê Namibië se regering wil die beweerde leiers na Namibië “teruglok” deur hul bereidwilligheid om hulle te ontvang “valslik” uit te spreek, terwyl hulle die mense eintlik wil vervolg op grond van hul lidmaatskap van die verbode United Democratic Party (UDP).

“(Die) omstandighede wat die vlugtelinge gedwing het om in 1998 Caprivi-­strook toe te vlug, duur voort en daarom kan en wil die betrokke vlugtelinge nie van die ­Namibiese owerhede, wat hul vaderland ­onwettig beset, se beskerming gebruik maak nie,” het NamRights se voorlegging gelees.

Die organisasie het verder gesê die Botswana-regering se herroeping van die groep se vlugtelingestatus was “onredelik en onregverdig”.

Hulle sê die VN se Hoëkommissariaat vir Vlugtelinge (UNHCR) het “verkeerdelik” verklaar dat 'n fundamentele verandering op grondvlak in die Caprivi-strook plaasgevind het, omdat vlugtelinge steeds lede van die verbode UDP bly en steeds op meer as 270 strafregtelike klagte vervolg kan word, wat met hoogverraad verband hou.