14 August 2019 | Ministeries

Mynbou skop teen meer taks

Augetto Graig

Namibië se mynbougemeenskap is katvoet vir die minister van finansies se plan om die aftrek van tantieme en uitvoerheffings van belastingberekeninge te staak.

Die minister, mnr. Calle Schlettwein, het tydens vanjaar se begrotingsrede voorgestel dat alle myne, behalwe diamantmyne, dié uitgawes nie meer van hul belastingberekeninge aftrek nie.

Volgens mnr. Veston Malango, die Namibiese Kamer van Mynbou (CoM) se uitvoerende hoof, is dit Schlettwein se plig om geld namens die regering in te vorder, “maar nie as dit moord op die bedryf beteken nie”.

“Ons is stomgeslaan. Dit lei tot dubbele belasting,” sê hy.

Malango sê mynbouers is dankbaar vir die onlangse kabinetsbesluit van ’n jaar se grasie om die moontlike impak van dié aanpassing te bepaal.

Die CoM het redakteurs en mediaorganisasies gister by B2Gold se kantoor in die hoofstad oor die kwessie toegespreek.

Die bekende ekonoom mnr. Robin Sherbourne het ’n voorlegging oor die belang van die mynbedryf se bydrae tot die ekonomie gelewer, asook oor die impak van die voorgestelde belastingaanpassings.

“Die hoër belasting van myne kan tot laer regeringsinkomste lei as maatskappye elders gaan belê,” het hy gesê.

Sherbourne sê mynbou bly die basis van Namibië se ekonomie.

Laas jaar was 62,8% van alle uitvoere mynbou- of verwante produkte, en meer as 16 000 werksgeleent­hede is geskep.

Sherbourne het navorsing deur die wêreldbekende prof. James Otto aangehaal wat aandui die belastingstelsel van toepassing op mynbou verlede jaar was optimaal.

Sedertdien het verskeie klein aanpassings die land se aantreklikheid vir mynboubeleggers laat toeneem, het hy gesê.

“Ons kook die mynbedryf stadig dood as ons meer belasting, heffings en eise sonder behoorlike oorweging instel.”

Sherbourne het gevra of die plan om mynbou meer te belas nie net ’n korttermynoplossing vir die algemene fiskale situasie is nie.

“Ons druk te hard,” het hy gesê.

Mnr. Mark Dawe, B2Gold Namibia se besturende direkteur, het gesê: “Die mynboubedryf voel hy word oorbelas.”

Malango het gesê die voorgestelde aanpassings sou aanvanklik ook op diamantmyne van toepassing wees, maar om Debmarine se nuwe diamantskip van N$7 miljard moontlik te maak, is diamantmyne hierby uitgesluit. “Kyk ook na Bannerman se Etango-uraanprojek. Dit is ontwikkel tot waar hulle bank toe kon gaan en dit was slegs ’n kwessie van wag tot die prys na US$65 per pond styg.

“Met die nuwe belasting sal die myn selfs teen US$100 per pond nie open nie.”